An awareness workshop was organized on the occasion of World Zoonosis Day under 75th Azadi ka Amrit Mahautsav at the office of the Civil Surgeon Rupnagar

ਦਫਤਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਲੋਕ ਸੰਪਰਕ ਅਫਸਰ, ਰੂਪਨਗਰ

ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ , ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਦਮ ਨਾਲ ਜੂਨੋਟਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ: ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਜ), ਰੂਪਨਗਰ

ਰੂਪਨਗਰ, 6 ਜੁਲਾਈ: ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ 75ਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਹਾਂਉਤਸਵ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਜੂਨੋਸੇਸ ਦਿਵਸ ਮੌਕੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਦਫਤਰ ਵਿਖੇ ਵਧੀਕ ਡਿਪਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਜ) ਰੂਪਨਗਰ ਡਾ. ਨਿਧੀ ਕੁਮੁਦ ਬਾਂਬਾ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਹਨਾਂ ਬੋਲਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕੋਵਿਡ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਸਬੰਧੀ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਜਿਆਦਾ ਜਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਂਮਾਰੀ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਜੂਨੋਟਿਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆਂਉਦੇ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਜਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਨਰਸਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥਣਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜੂਨੋਟਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ। ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ, ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਿਭਾਗ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਉਦਮ ਸਦਕਾ ਹੀ ਇਹਨਾਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਵਰਕਸ਼ਾਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਮਲਟੀਪਰਪਜ਼ ਵਰਕਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਕਿ ਉਹ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੇ ਅਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਸਮੇਂ ਪਾਲਤੂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੂਨੋਟਿਕ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਪ੍ਰਤੀ ਜਾਗਰੂਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ ।

ਸਿਵਲ ਸਰਜਨ ਡਾ. ਪਰਮਿੰਦਰ ਕੁਮਾਰ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੂਨੋਸੇਸ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨਾ ਸਮੇਂ ਦੀ ਮੰਗ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਜ਼ੂਨੋਸੇਸ ਦਿਵਸ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਜੀਵ-ਵਿਗਿਆਨੀ ਲੂਈ ਪਾਸਚਰ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀ ਯਾਦ ਦਿਵਾਉਂਦਾ ਹੈ 6 ਜੁਲਾਈ 1885 ਨੂੰ, ਪਾਸਚਰ ਨੇ ਰੇਬੀਜ਼, ਇੱਕ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਪਹਿਲੀ ਟੀਕਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਗਾਇਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੇਬੀਜ਼ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਹੈ। ਏਵੀਅਨ ਫਲੂ, ਈਬੋਲਾ, ਅਤੇ ਵੈਸਟ ਨੀਲ ਵਾਇਰਸ ਕੁਝ ਹੋਰ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਖੋਜੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਜਰਾਸੀਮ ਵਾਇਰਲ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ, ਜਾਂ ਪਰਜੀਵੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਿੱਧੇ ਸੰਪਰਕ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਅਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਤੇ ਭੋਜਨ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਵਾਤਾਵਰਣ ਰਾਹੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਜੂਨੋਸੇਸ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਕਰਦਿਆਂ ਵੈਟਨਰੀ ਮੈਡੀਕਲ ਅਫਸਰ ਡਾ. ਰਮਨਦੀਪ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੂਨੋਸੇਸ ਬੀਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪਸ਼ੂ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਲਈ ਮਨੁੱਖੀ ਮੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਸਥਾਈ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੀਬਰਤਾ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸ਼ੋਸ਼ਣ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ, ਕੱਢਣ ਵਾਲੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੁਆਰਾ ਤੇਜ਼ ਕੁਦਰਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਅਸਥਾਈ ਵਰਤੋਂ, ਵਧੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜਾਈ, ਭੋਜਨ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀ ਆਦਿ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਸੀਡੀਸੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਮੌਜੂਦਾ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ 60 ਫੀਸਦ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਹਨ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 70 ਫੀਸਦ ਉੱਭਰ ਰਹੀਆਂ ਛੂਤ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੂਨੋਟਿਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਸਪੀਸੀਜ਼ ਦੁਆਰਾ ਵੀ ਫੈਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਚਮਗਿੱਦੜ ਜਾਂ ਬਾਂਦਰ ਵਰਗੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਪੈਦਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਹ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤਾਂ ਦੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਾਨਵਰਾਂ ਲਈ ਉਗਾਏ ਗਏ ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਜਰਾਸੀਮ ਦੇ ਡਰੱਗ ਰੋਧਕ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਐਪੀਡੀਮਾਲੋਜਿਸਟ ਡਾ. ਸੁਮੀਤ ਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਐਂਟੀਬਾਇਓਟਿਕਸ ਵਰਗੇ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਲਾਜ ਵੀ ਹਨ। ਕੁਝ ਅਭਿਆਸਾਂ ਨਾਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਉਦਯੋਗ ਵਿੱਚ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਜ਼ੂਨੋਟਿਕ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਕੂੜਾ-ਕਰਕਟ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹਟਾਉਣਾ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਫੈਲਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਤਰੀਕੇ ਹਨ। ਘਰੇਲੂ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸਫਾਈ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣਾ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਧੋਣੇ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਮੌਕੇ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਟੀਕਾਕਰਨ ਅਫਸਰ ਡਾ. ਕੁਲਦੀਪ ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਡੈਂਟਲ ਸਿਹਤ ਅਫਸਰ ਡਾ. ਆਰ.ਪੀ. ਸਿੰਘ, ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸਮੂਹ ਸਿੱਖਿਆ ਤੇ ਸੂਚਨਾਂ ਅਫਸਰ ਹਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਬਰਾੜ, ਸਟੈਨੋ ਹਰਜਿੰਦਰ ਸਿੰਘ, ਬੀ.ਸੀ.ਸੀ. ਕੋਆਰਡੀਨੇਟਰ ਸੁਖਜੀਤ ਕੰਬੋਜ਼, ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਗ ਵਿfਦਆਰਥਣਾਂ ਹਾਜ਼ਰ ਸਨ।